„Czas trwogi. II wojna światowa i lata 40. XX wieku w filmie”

 15-17 listopada 2013
Fabryka Emalia Oskara Schindlera, ul. Lipowa 4, Kraków

Przegląd „Kogo kręci kino historyczne?” był już organizowany w Warszawie, Wrocławiu, Hamburgu, a w tym roku również krakowska publiczność będzie miała okazję zobaczyć wybrane filmy historyczne pokazywane w ciągu trzech dni przeglądu. Organizatorami tegorocznej edycji są Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Muzeum Historyczne Miasta Krakowa Oddział Fabryka Schindlera.
Jego najważniejszym elementem są projekcje filmowe, w ramach których prezentowane są produkcje filmowe poświęcone wybranemu tematowi historycznemu – np. II wojna światowa, stalinizm, upadek komunizmu. Dobrane tematycznie filmy fabularne i dokumentalne, reprezentujące głównie kinematografie Europy Środkowej, mają pokazać rozmaite aspekty wybranej epoki czy wydarzenia historycznego. Jako komentatorów zapraszamy twórców, historyków, filmoznawców i dziennikarzy. Dzięki temu widzowie mają możliwość dyskusji, konfrontowania różnych postaw i odmiennych znaczeń, jakie te same bądź paralelne wydarzenia mają w różnych krajach i środowiskach. Projekt stanowi forum dialogu i kończy go zawsze panel dyskusyjny. Sztuka, historia akademicka i pamięć stanowią trzy aspekty, wokół których toczy się dyskusja. Kultura stanowi język i narzędzie nadawania sensu naszemu teraz i naszej przeszłości.

Partnerzy przeglądu: Instytut Słowacki w Warszawie, Instytut Kultury Węgierskiej w Warszawie, Instytut Goethego w Krakowie, Fundacja Animacja.

Patroni medialni: TVP Kraków, Gazeta Wyborcza, dzieje.pl, KINO, Filmweb, Stowarzyszenie Filmowców Polskich, portal filmowy, 0.pl, histmag.pl, www.krakow.pl, Karnet.

 

 

 

 

 

 

 

PROGRAM

Dzień I (piątek, 15 listopada):

Wprowadzenie: dr Grzegorz Bubak (Zakład Filologii Węgierskiej UJ)

godz. 17:00
Piąta pieczęć” (Az ötödik pecsét), Węgry 1976, 116 min., reżyseria: Zoltán Fábri, obsada: Lajos Öze, Sándor Horváth, László Márkus, Ferenc Bencze.

 

Ekranizacja uchodzącej za niemożliwą do sfilmowania powieści Ferenca Sánty.
Jesień 1944. Stali bywalcy budapesztańskiej karczmy rozważają przypowieść o tyranie i niewolniku. Ich deklaracje wkrótce zostaną brutalnie skonfrontowane z rzeczywistością. Wtrąceni do więzienia zostają poddani przez diabolicznego faszystę testowi na człowieczeństwo. Ocalą życie, jeżeli przyłączą się do oprawców. Reżyser dostrzegł w tej historii „wielką prawdę XX wieku, który poddał ludzi gwałtowi i poniżeniu”. Film otrzymał Grand Prix na festiwalu w Moskwie, ale spora część widzów odczytała go jako alegorią komunizmu.

 

 

Dzień II (sobota, 16 listopada):

Wprowadzenie: dr Robert Kulmiński (Zakład Slawistyki Zachodniej UW)

godz. 11:00
Mecz” (Матч), Rosja 2012, 100 min., reż. Andrij Maliukow, obsada: Sergiej Bezrukow, Jelizawieta Bojarska, Dirk Martens.

 

Film jest poświęcony legendarnemu „meczowi śmierci”, jaki został rozegrany latem 1942 r. pomiędzy niemiecką drużyną Luftwaffe i ekipą Startu Kijów. Główny bohater to bramkarz gospodarzy,  Mykoła. Premierę filmu na Ukrainie przesunięto z powodu przyjazdu niemieckiej reprezentacji na EURO.
godz. 16:00

 

Bokser i śmierć” (Boxer a smrt’) Czechosłowacja 1962, 110 min., reż. Peter Solan, obsada: Štefan Kvietik, Manfred Krug, Valentina Thielová, Józef Kondrat

 

Film, nakręcony na podstawie noweli Józefa Hena. Przedwojenny mistrz bokserski zostaje sparringpartnerem niemieckiego komendanta obozu koncentracyjnego. Dzięki temu otrzymuje lepsze posiłki i zostaje zwolniony z najcięższych robót. Pierwowzorem tytułowego bohatera był, więziony w Oświęcimiu, polski pięściarz Tadeusz Pietrzykowski. Podjęcie tematu godności i wewnętrznej suwerenności człowieka, zmuszanego do postępowania wbrew sobie, spowodowało, że film miał cierniową drogę na ekrany. Jego zakończenie zostało zmienione w stosunku do literackiego oryginału.

 

 

Dzień III (niedziela, 17 listopada):

godz. 11:00
Pobyt” (Der Aufenthalt), NRD 1982, 102 min., reż. Frank Beyer, obsada: Sylvester Groth, Marcin Troński, Danuta Kowalska, Matthias Günther, scenariusz: Wolfgang Kohlhaase.

Ekranizacja autobiograficznej powieści Hermanna Kanta. Bohater, osiemnastoletni Mark, pod koniec wojny zostaje wcielony do armii i dostaje się do niewoli. Pewna Polka rozpoznaje w nim oficera SS, który zamordował jej córkę. Mark trafia do celi, której lokatorami są fanatyczni naziści i zbrodniarze wojenni.

Godz. 15:00
Tęsknota Waleriana Wróbla” (Das Heimweh des Walerjan Wrobel), Niemcy 1991, 95 min., reż. Rolf Schübel, obsada: Artur Pontek, Andrzej Mastalerz, Michał Staszczak, Michael Gwisdek.

Film opowiada o sądowej zbrodni na polskim robotniku przymusowym, 16-letnim Walerianie Wróblu. Historia jego procesu, który miał miejsce przed sądem specjalnym w Bremie w 1942 r., jest najlepiej znanym i najczęściej wymienianym przykładem niesprawiedliwości nazistowskiego systemu sprawiedliwości.

Po filmie dyskusja z udziałem reżysera Rolfa Schübla oraz dr. Bartosza Kwiecińskiego (Centrum Badań Holokaustu UJ, filmoznawca) i dr. ha. prof. Jana Rydla (Instytut Politologii, Katedra Stosunków Międzynarodowych UP).

Notki o prelegentach

Copyright 2011 Muzeum Historii Polski